Debaty sejmoweDziewiata Kadencja

Interpelacja w sprawie likwidacji szkód górniczych w kopalniach uranu

   W latach 1948-1972 w Kowarach miało swoją siedzibę państwowe przedsiębiorstwo ˝Zakłady Przemysłowe R-1˝ prowadzące na terenie całego kraju intensywne poszukiwania rud uranowych. Odkryte złoża były eksploatowane a pozyskiwane z nich rudy były wywożone za granicę. Natomiast tzw. biedne rudy nie nadające się na eksport zostawały na zwałach kopalnianych, które przerabiano następnie na koncentrat uranowy lub kruszywo drogowe i budowlane.    Z tego okresu pozostało 9 wyeksploatowanych kopalń, 75 sztolni o ogólnej długości 30 400 mb, 79 szybów o głębokości 8554 mb i 249 470 mb podziemnych chodników poszukiwawczych i eksploatacyjnych (Wł. Adamski - Memoriał w sprawie powołania w Kowarach ˝Centrum koordynacji badań i likwidacji uszkodzeń środowiska wynikających z eksploatacji i przerobu rud uranowych˝). Wszystkie te wyrobiska gromadziły zwały górnicze, dziś nieuporządkowane i nierekultywowane, zaś przy zakładzie przeróbczym w Kowarach zgromadzono zwały szlamowe zagrażające obecnie terenom przyległym, co pokazała powódź lipcowa w 1997 r.    Obecnie, po zlikwidowaniu Zakładów R-1 nie jest sprawą jasną, kto jest następcą prawnym i na kim spoczywa obowiązek usuwania skutków wynikłych z działalności górniczej. W związku z powyższym na kogo przechodzą roszczenia o naprawę szkód.    Większość obiektów, o których mowa, znajduje się w Kowarach, Miedziance gm. Janowice Wielkie i Radoniów gm. Lubomierz. Miejscowe władze borykają się z problemem zabezpieczenia szkód górniczych (dziury i zapadliska), a pozostawione hałdy pouranowe wywołują atmosferę strachu wśród mieszkańców o zdrowie żyjących na tych terenach.    W 1973 r. Zakłady Przemysłowe R-1, bez przeprowadzenia rekultywacji terenów pokopalnianych, zarządzeniem nr 20 pełnomocnika rządu ds. wykorzystania energii jądrowej zostały zlikwidowane i przekazane do Państwowego Funduszu Ziemi.    Niejasna sytuacja prawna terenów posiadających ww. obiekty powoduje spychanie odpowiedzialności jednej instytucji na drugą i niemoc decyzyjną władz lokalnych.    W związku z powyższym pytam:    1. Kto jest spadkobiercą zlikwidowanych w 1973 r. Zakładów Przemysłowych R-1?    2. Kto ma w świetle prawa likwidować skutki licznych szkód górniczych na terenach poeksploatacyjnych zagrażające niejednokrotnie życiu (zapadliska w centrum miejscowości Miedzianka i na terenie Janowice Wielki - Marciszów)?    3. Czy usuwanie szkód górniczych było finansowane z funduszu PHARE i jakie przedsięwzięcia zostały już z pomocą funduszu zrealizowane?    Z poważaniem    Poseł Marcin Zawiła    Jelenia Góra, 2 października 2000 r.